Thuisladen met een elektrische auto

Wat heb je nodig om thuis een elektrische auto te laden?

Heel langzaam laden kan via een gewoon stopcontact met een mobiel laadstation, ook wel een granny charger genoemd. Voor incidenteel gebruik kan dat handig zijn. Voor regelmatig thuisladen wordt meestal een vast laadpunt gebruikt. Dat kan niet alleen sneller en praktischer zijn, maar ook het relatieve laadverlies beperken doordat de auto minder lang hoeft te laden.

Zo'n laadpunt wordt aangesloten op de elektrische installatie van je woning. Vervolgens sluit je de elektrische auto met een laadkabel aan en wordt de accu opgeladen met stroom die je via je eigen energieaansluiting afneemt.

Voordat je een laadpunt kiest, zijn daarom een paar simpele vragen belangrijk: waar staat de auto, waar zit de laadpoort van de auto, wil je een laadpunt aan de muur of op een paal, wil je een vaste kabel en hoeveel vermogen kunnen je woning én auto gebruiken?

Laadpaal, laadbox of wallbox: wat is het verschil?

De termen laadpaal, laadbox en wallbox worden regelmatig door elkaar gebruikt. In de praktijk gaat het steeds om een vast laadpunt waarmee je thuis een elektrische auto kunt opladen.

Een wallbox of laadbox wordt meestal aan een muur of gevel bevestigd. Staat je parkeerplaats niet direct naast een geschikte muur, dan kan een laadpunt ook op een vrijstaande paal worden geplaatst.

Welke uitvoering het handigst is, wordt dus voor een groot deel bepaald door de plek waar je auto geparkeerd staat. Heb je een oprit direct naast de woning, dan kan een wandmodel logisch zijn. Staat de auto verder van de gevel, dan kan een vrijstaande laadpaal praktischer zijn.

Het uiterlijk zegt ondertussen weinig over de mogelijkheden. Twee laadpunten kunnen er vergelijkbaar uitzien, maar verschillen in laadvermogen, vaste of losse kabel, load balancing, apps, toegang, koppeling met zonnepanelen en ondersteuning voor slim laden.

Laadpunt met vaste kabel of losse laadkabel?

Een belangrijke keuze bij een thuislaadpunt is of je een model met een vaste laadkabel wilt of een laadpunt waarop je zelf iedere keer een losse laadkabel aansluit.

Voor dagelijks thuisladen kan een vaste kabel vooral gemakkelijk zijn. Je parkeert, pakt de kabel en sluit hem aan. Bij een laadpunt zonder vaste kabel sluit je zelf een losse Type 2-laadkabel aan. Die kabel gebruik je tussen het laadpunt en de auto, vergelijkbaar met laden aan veel openbare laadpalen.

Welke laadkabel heb je thuis nodig?

Vrijwel alle moderne elektrische auto's in Europa gebruiken een Type 2-aansluiting voor normaal laden. Type 2 wordt ook wel de Mennekes-stekker genoemd. Dit is de bekende aansluiting die je bij elektrische auto's, thuislaadpunten en veel openbare laadpalen tegenkomt.

Gebruik je een losse laadkabel, let dan onder andere op het maximale laadvermogen, 1-fase of 3-fase en de lengte van de kabel. De kabel moet ook geschikt zijn voor het laadvermogen dat je auto en laadpunt kunnen gebruiken.

Vooral die lengte is in de praktijk belangrijk. Kijk waar de laadpoort van je auto zit en hoe je op de oprit parkeert. Een kabel die op papier lang genoeg lijkt, kan behoorlijk onhandig zijn wanneer je hem iedere dag strak langs de auto moet trekken om de aansluiting te bereiken.

Meer over stekkers, kabellengte en laadvermogen lees je in Welke laadkabel heb je nodig?.

Waar plaats je een laadpaal of wallbox?

De beste plek is meestal zo dicht mogelijk bij de plek waar je de auto normaal parkeert, zonder dat de laadkabel voortdurend in de weg ligt. Denk daarbij niet alleen aan de afstand tot de auto, maar ook aan de route vanaf de meterkast.

Controleer daarnaast waar de laadpoort van je elektrische auto zit. Die kan linksvoor, rechtsvoor, linksachter, rechtsachter of aan de voorkant van de auto zitten. De positie van het laadpunt en de lengte van de kabel bepalen samen hoe makkelijk je de auto dagelijks kunt aansluiten.

Heb je meerdere parkeerplaatsen of verwacht je in de toekomst een andere EV, dan kan het verstandig zijn het laadpunt zo te plaatsen dat verschillende auto's en laadpoortposities bereikbaar blijven.

Thuisladen zonder eigen oprit of bij een appartement

Woon je in een appartement of heb je geen eigen oprit, dan betekent dat niet automatisch dat thuisladen onmogelijk is. De mogelijkheden hangen sterk af van je woonsituatie en van de plek waar de auto geparkeerd staat.

Laadpunt bij een appartement of parkeergarage

Heb je een parkeerplaats bij een appartementencomplex of in een gezamenlijke parkeergarage, informeer dan bij de Vereniging van Eigenaars (VvE) naar de mogelijkheden voor het plaatsen van een laadpunt.

Daarbij kan het onder andere uitmaken of de parkeerplaats jouw eigendom is of dat je deze huurt. Ook de elektrische installatie van het gebouw, beschikbare capaciteit, verdeling van laadpunten en afspraken binnen de VvE kunnen een rol spelen.

Vraag daarom eerst welke regels en technische mogelijkheden binnen jouw complex gelden voordat je zelf een laadpunt of installatie uitzoekt. Huur je de woning of parkeerplaats, informeer dan ook bij de verhuurder of beheerder naar de mogelijkheden en benodigde toestemming.

Parkeren op straat

Parkeer je volledig in de openbare ruimte, dan ben je vaak aangewezen op openbare laadpunten of op een thuislaadoplossing die je gemeente toestaat.

Mag een laadkabel over de stoep?

Een laadkabel vanuit je woning of vanaf je eigen terrein naar een auto op straat mag je niet zonder meer overal over de openbare stoep leggen. De regels verschillen per gemeente.

Sommige gemeenten bieden onder voorwaarden mogelijkheden om vanuit huis te laden, bijvoorbeeld met een goedgekeurde kabelgoot of een andere voorziening in het trottoir. Andere gemeenten staan dit niet toe of hanteren andere voorwaarden.

Controleer daarom altijd bij je eigen gemeente wat op jouw adres is toegestaan. Houd er bovendien rekening mee dat een openbare parkeerplaats voor je woning niet automatisch voor jouw auto gereserveerd is.

Hoeveel laadvermogen heb je thuis nodig?

Laadvermogen wordt uitgedrukt in kilowatt (kW). Hoe hoger het laadvermogen, hoe sneller er in principe energie aan de accu kan worden toegevoegd.

Thuis kom je onder andere laadvermogens van ongeveer 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW en 22 kW tegen. Maar het getal op de laadbox bepaalt niet alleen hoe snel je auto daadwerkelijk laadt.

Stel dat je een laadpunt van 22 kW hebt, maar je elektrische auto kan via normaal laden maximaal 11 kW verwerken. Dan laad je niet ineens met 22 kW. De auto vormt in dat geval de beperking.

Andersom geldt hetzelfde. Kan je auto 11 kW laden maar is thuis slechts 3,7 kW beschikbaar, dan wordt de auto met ongeveer dat lagere vermogen geladen.

Een grote accu betekent overigens niet automatisch dat je het zwaarste laadpunt nodig hebt. Staat de auto bijvoorbeeld gedurende de nacht thuis, dan heb je meerdere uren beschikbaar om hem op te laden. Hoeveel vermogen je werkelijk nodig hebt, hangt daarom ook af van je rijgedrag en hoe snel de auto weer beschikbaar moet zijn.

1-fase, 3-fase, 11 kW en 22 kW

Hoeveel vermogen thuis beschikbaar is, hangt mede af van je elektrische aansluiting. Woningen kunnen een 1-fase- of 3-faseaansluiting hebben.

Bij een geschikte 3-faseaansluiting is 11 kW thuisladen een veelvoorkomende combinatie. Een laadpunt kan technisch misschien 22 kW ondersteunen, maar daarvoor moeten zowel de aansluiting als de auto geschikt zijn.

Voor veel EV-rijders is 11 kW daarom ruim voldoende voor thuisladen. Staat de auto bijvoorbeeld acht uur aangesloten, dan kan er theoretisch maximaal 88 kWh worden geladen. In de praktijk ligt de hoeveelheid lager door onder andere de laadstatus van de accu, laadverliezen en eventuele beperkingen van de auto of installatie.

Kun je een elektrische auto thuis snelladen?

Thuis laad je een elektrische auto normaal gesproken via AC, oftewel wisselstroom. Een wallbox of laadpaal thuis kan bijvoorbeeld 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW of in sommige situaties 22 kW leveren. Dat kan veel sneller zijn dan laden via een gewoon stopcontact, maar het is niet hetzelfde als DC-snelladen bij een snellaadstation.

Bij een DC-snellader wordt gelijkstroom rechtstreeks aan de accu geleverd. Daardoor zijn veel hogere laadvermogens mogelijk. De snelladers die je onderweg tegenkomt kunnen bijvoorbeeld tientallen tot honderden kW leveren.

DC-laden voor thuis bestaat technisch wel, maar is voor een normale particuliere thuissituatie niet de gebruikelijke oplossing. De apparatuur is aanzienlijk zwaarder en kostbaarder dan een normale AC-wallbox. Voor de meeste EV-rijders is dat thuis ook niet nodig: als de auto meerdere uren of de hele nacht geparkeerd staat, is regulier AC-laden meestal ruim voldoende.

Meer over het verschil tussen beide laadmethoden lees je bij AC-laden versus DC-laden. Voor laden met hoge vermogens onderweg lees je verder bij snelladen met een elektrische auto.

Wat is load balancing?

Een elektrische auto kan een grote stroomverbruiker zijn. Tegelijkertijd staan thuis misschien de oven, inductiekookplaat, warmtepomp, wasmachine en andere apparaten aan.

Met load balancing kan een laadpunt rekening houden met het stroomverbruik van de rest van de woning. Dreigt de totale belasting te hoog te worden, dan kan het laadvermogen van de auto tijdelijk worden verlaagd.

Zodra er weer meer capaciteit beschikbaar is, kan het laadvermogen opnieuw omhoog. Je gebruikt daarmee de beschikbare aansluiting slimmer zonder dat de auto voortdurend op maximaal vermogen hoeft te laden.

Slim laden en laden met een dynamisch energiecontract

Een slim laadpunt kan meer doen dan alleen stroom leveren. Afhankelijk van het systeem kun je bijvoorbeeld laadtijden instellen, het energieverbruik bekijken of het laden laten reageren op energieprijzen en het verbruik in huis.

Dat wordt vooral interessant wanneer je een dynamisch energiecontract hebt. Daarbij verandert de elektriciteitsprijs gedurende de dag. Als je auto 's avonds wordt aangesloten maar pas de volgende ochtend nodig is, kan het interessant zijn om vooral tijdens goedkopere uren te laden.

Dat hoeft niet altijd door de laadpaal zelf geregeld te worden. Sommige auto's, apps, laadpunten en energiediensten kunnen laadmomenten plannen. Controleer dus welke functies je auto en laadoplossing al ondersteunen voordat je extra functies aanschaft.

Laden buiten de drukste uren

Ook het moment waarop je laadt wordt steeds belangrijker voor het elektriciteitsnet. Netbeheerders vragen consumenten waar mogelijk rekening te houden met drukke momenten op het stroomnet. Vooral aan het einde van de middag en het begin van de avond kan de vraag naar elektriciteit hoog zijn.

Staat je auto toch de hele nacht thuis en heb je de energie niet direct nodig, dan kan het slimmer zijn om het laden uit te stellen tot later op de avond of 's nachts. Daarmee verschuif je een relatief grote stroomvraag naar een rustiger moment.

Een slim laadpunt, de auto zelf of een gekoppelde app kan dit soms automatisch regelen. Bij een dynamisch energiecontract kunnen rustigere momenten bovendien samenvallen met lagere stroomprijzen, al is dat niet gegarandeerd.

Elektrische auto thuisladen met zonnepanelen

Heb je zonnepanelen, dan kan het interessant zijn om een deel van je eigen zonnestroom rechtstreeks in de auto te gebruiken. Vooral wanneer de auto overdag thuis staat, kunnen opwek en laden mooi samenvallen.

Sommige slimme laadpunten kunnen het laadvermogen aanpassen aan de hoeveelheid zonnestroom die op dat moment beschikbaar is. Hoe interessant dat voor jou is, hangt onder andere af van je zonnepanelen, energiecontract, laadmomenten en hoeveel stroom je woning zelf gebruikt.

Staat de auto doordeweeks vrijwel altijd ergens anders terwijl je zonnepanelen produceren, dan kun je minder direct zonnestroom in de auto laden dan wanneer de EV regelmatig overdag thuis staat.

Meterkast, aansluiting en installatie van een thuislaadpunt

Een vast laadpunt kan uren achter elkaar een aanzienlijk elektrisch vermogen vragen. Daarom moet de installatie passen bij de elektrische aansluiting, bekabeling, beveiliging en overige installatie van de woning.

Voor de installatie kan een aparte groep nodig zijn en afhankelijk van de bestaande situatie kunnen andere aanpassingen noodzakelijk zijn. Ook de afstand tussen de meterkast en het laadpunt heeft invloed op de installatie.

Laat vooraf beoordelen wat bij jouw woning nodig is. Daarmee voorkom je dat je eerst een laadpunt koopt en er daarna achter komt dat aanvullende werkzaamheden of een andere oplossing noodzakelijk zijn.

Wil je sneller laden dan je huidige aansluiting praktisch ondersteunt, dan kan in sommige situaties ook een wijziging van de netaansluiting nodig zijn. Of dat zinvol is, hangt af van de auto, je laadbehoefte en de kosten.

Wat kost thuisladen?

Bij thuisladen heb je grofweg twee soorten kosten: de eenmalige kosten voor het laadpunt en de installatie, en daarna de stroom die je gebruikt om de auto op te laden.

Aanschaf en installatie

De prijs van een thuislaadpunt verschilt per merk, uitvoering en functies. Daar komen installatiekosten bij. Een eenvoudige installatie dicht bij de meterkast kan een andere prijs hebben dan een situatie waarin veel kabel moet worden aangelegd, grondwerk nodig is of de meterkast moet worden aangepast.

Vergelijk daarom niet alleen de losse verkoopprijs van een wallbox. Kijk naar de totale prijs van laadpunt, benodigde accessoires en installatie op jouw adres.

Wat betaal je per kWh thuis?

De stroom voor de auto loopt via je eigen energieaansluiting. Wat thuisladen per kWh kost, hangt daarom vooral af van je energiecontract en, afhankelijk van het type contract, het moment waarop je laadt.

Heb je een vast of variabel contract, dan kun je het relevante stroomtarief gebruiken om je laadkosten te berekenen. Bij een dynamisch contract kan de prijs per uur verschillen en kan het laadmoment dus meer invloed hebben.

Laad je bijvoorbeeld 40 kWh tegen een stroomprijs van €0,30 per kWh, dan kost die hoeveelheid stroom ongeveer €12. Voor een nauwkeurige berekening van je werkelijke kilometerkosten moet je ook rekening houden met laadverlies.

Een wallbox kan het laadverlies beperken

Geen enkele laadsessie is volledig verliesvrij. Tijdens het laden gebruiken de boordlader en andere systemen van de auto zelf ook energie. Bij zeer langzaam laden via een gewoon stopcontact kan dat relatief zwaarder meetellen, omdat die systemen veel langer actief blijven.

Met een wallbox of laadpaal laad je doorgaans met een hoger vermogen. Daardoor is de benodigde energie in minder tijd overgebracht en kan het procentuele laadverlies lager uitvallen. Hoe groot het verschil precies is, hangt af van de auto, het laadvermogen, de temperatuur en de laadinstallatie.

Meer hierover lees je bij laadkosten van een elektrische auto.

Verdien je een thuislaadpunt terug?

Een eigen laadpunt kan je laadkosten verlagen wanneer je thuis goedkoper kunt laden dan bij de openbare laadpunten die je anders zou gebruiken. Maar dat betekent niet automatisch dat een thuislaadpunt zichzelf snel terugverdient.

Je betaalt namelijk eerst voor het laadpunt en de installatie. Zijn daarvoor extra werkzaamheden aan de meterkast, bekabeling, gevel of oprit nodig, dan kan de totale investering verder oplopen.

Stel dat je thuis €0,30 per kWh betaalt en bij het openbare laadpunt dat je anders zou gebruiken €0,45 per kWh. Dan bespaar je €0,15 per thuis geladen kWh. Vervolgens kun je berekenen hoeveel kWh je thuis moet laden voordat de investering uit het prijsverschil is terugverdiend.

Kost het laadpunt inclusief installatie bijvoorbeeld €1.500 en bespaar je gemiddeld €0,15 per kWh, dan zijn ongeveer 10.000 thuis geladen kWh nodig om €1.500 aan laadkosten te besparen. Hoeveel jaar dat duurt, hangt vervolgens af van hoeveel je rijdt en hoeveel energie je daadwerkelijk thuis laadt.

Zonder zonnepanelen, een bijzonder voordelig energiecontract of een groot verschil met de openbare laadprijs kan de terugverdientijd daardoor behoorlijk lang zijn. Is openbaar laden in jouw buurt relatief goedkoop, dan hoeft het financieel niet vanzelfsprekend de beste keuze te zijn om een complete thuislaadinstallatie aan te leggen.

Tegelijkertijd draait een eigen laadpunt niet alleen om terugverdientijd. Het gemak kan voor jou minstens zo belangrijk zijn. Je kunt op je eigen parkeerplaats laden, hoeft niet afhankelijk te zijn van een beschikbare openbare laadpaal en de auto kan worden opgeladen terwijl hij toch thuis geparkeerd staat.

Houd ook rekening met de langere termijn. Het aantal elektrische auto's in Nederland neemt verder toe. Daarmee groeit ook de behoefte aan laadmogelijkheden. Hoeveel invloed dat op de beschikbaarheid van openbare laadpunten in jouw buurt heeft, hangt af van de lokale situatie en de uitbreiding van de laadinfrastructuur.

Welk thuislaadpunt past bij jou?

De beste laadpaal of wallbox bestaat niet voor iedereen. Een relatief eenvoudige laadbox kan perfect zijn wanneer je vooral gemakkelijk thuis wilt laden. In een andere situatie kunnen load balancing, dynamische tarieven, zonnepanelen of uitgebreid inzicht in je energieverbruik juist belangrijk zijn.

Loop daarom vóór aanschaf in ieder geval deze punten langs:

• Kan ik op eigen terrein parkeren?
• Wil ik een wallbox aan de muur of een vrijstaande laadpaal?
• Wil ik een vaste kabel of gebruik ik liever een losse laadkabel?
• Waar zit de laadpoort van mijn auto en welke kabellengte heb ik nodig?
• Hoeveel kW kan mijn auto via normaal laden gebruiken?
• Welke aansluiting heb ik thuis?
• Is 11 kW voldoende of heb ik een andere laadbehoefte?
• Wil ik dynamische load balancing?
• Wil ik automatisch tijdens goedkope of rustigere uren kunnen laden?
• Wil ik het laadpunt met zonnepanelen kunnen combineren?
• Wil ik mijn laadverbruik in een app kunnen bekijken?
• Wat kost het laadpunt inclusief installatie in mijn situatie?
• Wil ik vooral financieel besparen, meer gemak of allebei?
• Hoe lang duurt het in mijn situatie voordat de investering mogelijk is terugverdiend?

Meer over thuisladen

Wil je één onderdeel verder uitzoeken? Lees dan verder in de EVKompas-gidsen over laadkabels, laadkosten en de verschillende manieren om je EV op te laden.