Laadkosten van een elektrische auto

Wat kost 100 km elektrisch rijden?

De makkelijkste manier om laadkosten te begrijpen is door uit te rekenen hoeveel de energie voor 100 kilometer rijden kost. Daarvoor heb je twee gegevens nodig: het verbruik van je elektrische auto en de prijs per kWh.

Stel dat je elektrische auto gemiddeld 18 kWh per 100 kilometer verbruikt en je voor €0,30 per kWh laadt:

Laad je diezelfde hoeveelheid energie voor €0,50 per kWh, dan kost 100 kilometer ongeveer €9,00. Bij €0,70 per kWh wordt dat €12,60. De auto en het verbruik zijn precies hetzelfde, maar alleen door het hogere laadtarief zijn je energiekosten meer dan verdubbeld.

Je werkelijke verbruik kan uiteraard hoger of lager zijn. Een kleine en zuinige elektrische auto kan aanzienlijk minder energie gebruiken dan een grote en zware EV. Ook snelheid, buitentemperatuur, wind, banden, belading en rijstijl hebben invloed op het verbruik.

Thuisladen, openbaar laden of snelladen

Waar je de auto oplaadt heeft grote invloed op je kosten. Wie meestal thuis tegen een gunstig stroomtarief laadt, kan per kilometer heel andere kosten hebben dan iemand die grotendeels afhankelijk is van openbare laadpalen of regelmatig dure snelladers gebruikt.

Dit zijn rekenvoorbeelden en geen vaste tarieven voor thuisladen, openbare laadpalen of snelladers. Werkelijke laadprijzen verschillen per locatie, aanbieder, energiecontract, laadpas en eventueel abonnement.

Het belangrijkste inzicht is daarom niet dat één manier van laden altijd een bepaald bedrag kost. Het gaat erom tegen welke gemiddelde prijs jij uiteindelijk je stroom inkoopt.

Is elektrisch rijden goedkoper dan benzine of diesel?

Om een elektrische auto eerlijk met een benzine- of dieselauto te vergelijken, kun je bij alle auto's de energiekosten per 100 kilometer berekenen. Bij een EV gebruik je het aantal kWh per 100 km. Bij een brandstofauto gebruik je het aantal liters per 100 km.

Stel dat een EV 18 kWh per 100 kilometer gebruikt. Een benzineauto gebruikt in dit voorbeeld 6,5 liter per 100 kilometer en een dieselauto 5 liter. Met fictieve energieprijzen ziet de vergelijking er zo uit:

Deze bedragen zijn uitsluitend voorbeelden. Stroom-, benzine- en dieselprijzen veranderen en ook het verbruik verschilt sterk per auto. De tabel laat vooral zien waarom de uitspraak dat elektrisch rijden altijd goedkoper is te simpel is.

Een zuinige EV die meestal tegen een laag tarief wordt opgeladen kan qua energiekosten zeer goedkoop rijden. Maar laad je een relatief onzuinige elektrische auto bijna uitsluitend tegen hoge snellaadtarieven, dan kan het verschil met benzine klein worden. In sommige situaties kunnen de energiekosten per kilometer zelfs hoger zijn.

Houd er ook rekening mee dat dit alleen een vergelijking van energie- en brandstofkosten is. Voor de totale kosten van een auto spelen onder andere aanschaf of lease, afschrijving, verzekering, belasting en onderhoud eveneens een rol.

Je persoonlijke laadmix bepaalt wat je echt betaalt

De meeste EV-rijders laden niet het hele jaar tegen één vast tarief. Misschien laad je meestal thuis, af en toe aan een openbare laadpaal en tijdens langere ritten bij een snellader. Al die laadsessies samen vormen je persoonlijke laadmix.

Stel dat je thuis relatief goedkoop kunt laden. Dan hoeft een enkele dure snellaadsessie tijdens een vakantie je gemiddelde laadkosten nauwelijks te veranderen. Ben je daarentegen volledig afhankelijk van openbare laadpalen, dan kan je gemiddelde kWh-prijs duidelijk hoger liggen.

Wil je precies weten wat jij gemiddeld voor laden betaalt, tel dan over een langere periode alle laadkosten en alle geladen kWh bij elkaar op.

Heb je bijvoorbeeld in totaal €180 betaald voor 500 kWh stroom, dan heb je gemiddeld €0,36 per kWh betaald. Bij een verbruik van 18 kWh per 100 km komt dat neer op ongeveer €6,48 aan energie per 100 kilometer.

Laadverlies: je verbruik is niet altijd hetzelfde als wat je afrekent

Je auto kan bijvoorbeeld een gemiddeld verbruik van 18 kWh per 100 kilometer aangeven. Dat betekent niet automatisch dat je voor iedere 100 kilometer precies 18 kWh uit het elektriciteitsnet afneemt. Tijdens het laden gaat namelijk een deel van de energie verloren.

Dat laadverlies ontstaat onder meer bij de omzetting van wisselstroom naar gelijkstroom en doordat elektronica, pompen en temperatuurregeling tijdens het laden energie kunnen gebruiken. In de praktijk gaat het bij normaal laden via een goed passend laadpunt meestal om een relatief beperkt deel van de totale energie.

Heel langzaam laden kan relatief meer verlies geven

Het laadvermogen speelt daarbij ook een rol. Laad je zeer langzaam via een gewoon stopcontact, dan duurt een laadsessie veel langer. De systemen die tijdens het laden actief zijn, blijven dan ook langer stroom gebruiken. Daardoor kan het laadverlies als percentage van de totale laadsessie duidelijk hoger uitvallen dan bij normaal laden via een wallbox of laadpaal.

Een wallbox maakt laden dus niet volledig verliesvrij, maar kan het laadverlies wel helpen beperken doordat de auto in minder tijd de benodigde energie kan opnemen. Dat is naast gemak, laadvermogen en veiligheid nog een praktisch verschil tussen structureel laden via een vast laadpunt en zeer langzaam laden via een gewoon stopcontact.

Wil je je werkelijke kosten per kilometer weten, kijk dan bij voorkeur naar hoeveel kWh je daadwerkelijk uit het net hebt afgenomen en betaald. Daarmee neem je het laadverlies automatisch mee in je berekening.

Ook een benzine- of dieselauto kent energieverlies. Een verbrandingsmotor zet lang niet alle energie uit de brandstof om in beweging. Voor een kostenvergelijking hoef je daar geen aparte correctie voor te maken: het praktijkverbruik in liters per 100 kilometer geeft al aan hoeveel brandstof je daadwerkelijk hebt gebruikt en betaald.

Meer over een vast laadpunt, laadvermogen en installatie lees je bij thuisladen met een elektrische auto.

Wat bepaalt de kosten van thuisladen?

Laad je thuis, dan betaal je in de basis voor de elektriciteit die je via je eigen energieaansluiting afneemt. Wat één kWh je werkelijk kost, hangt dus af van je energiecontract.

Heb je een vast of variabel contract, dan kun je voor een eenvoudige berekening het relevante stroomtarief uit je contract gebruiken. Bij een dynamisch energiecontract kan de stroomprijs per uur verschillen. Door op goedkopere uren te laden kun je de laadkosten dan mogelijk verlagen.

Ook zonnepanelen kunnen invloed hebben op de rekensom. Zelf opgewekte zonnestroom voelt misschien gratis, maar de werkelijke waarde ervan hangt onder andere af van wat je anders met die stroom had kunnen doen of ervoor had ontvangen.

Wil je de totale kosten van thuisladen bepalen, dan kunnen daarnaast de aanschaf en installatie van een laadpunt relevant zijn. Die eenmalige kosten staan los van het bedrag dat je per geladen kWh betaalt.

Meer hierover lees je bij thuisladen met een elektrische auto.

Wat bepaalt de kosten van openbaar laden?

Bij een openbare laadpaal kan het tarief per locatie verschillen. Bovendien betaal je aan dezelfde laadpaal niet noodzakelijk hetzelfde bedrag met iedere laadpas of laadapp.

Controleer daarom vóór het starten van een laadsessie wat je met jouw betaalmethode bij die specifieke laadpaal betaalt. Let daarbij op de prijs per kWh en eventuele start- of transactiekosten. Bij sommige laadpunten kunnen daarnaast tijd- of kleeftarieven gelden.

Laad je regelmatig openbaar in je eigen buurt, dan loont het om een keer goed te bekijken welke laadpalen daar staan en welke passen of apps daar gunstige tarieven bieden. Een klein prijsverschil per kWh kan bij veel geladen energie over een heel jaar behoorlijk oplopen.

Hoe laadpassen en tarieven precies werken, leggen we uitgebreider uit bij laadpassen voor elektrische auto's.

Wat bepaalt de kosten van snelladen?

Snelladen is vooral bedoeld om onderweg in korte tijd voldoende energie toe te voegen om je reis voort te zetten. Het tarief per kWh ligt daarbij vaak hoger dan bij thuisladen, al kunnen de prijzen tussen snellaadaanbieders behoorlijk verschillen.

Sommige snellaadaanbieders bieden abonnementen waarmee je korting krijgt op het normale tarief. Dat kan interessant zijn als je regelmatig bij dezelfde aanbieder laadt, maar alleen wanneer de besparing groter is dan de maandelijkse abonnementskosten.

Ook tijdens een vakantie kan zo'n abonnement tijdelijk interessant zijn als je verwacht veel bij hetzelfde netwerk te laden. Maak vooraf de rekensom en controleer na je reis of je het abonnement nog nodig hebt.

Hoe kun je besparen op laadkosten?

Goedkoper elektrisch rijden draait vooral om twee dingen: een zuinige auto en zo gunstig mogelijk energie inkopen. Je hoeft daarvoor niet achter iedere cent prijsverschil aan te jagen, maar een paar bewuste keuzes kunnen op jaarbasis wel degelijk verschil maken.

• Controleer wat je thuis daadwerkelijk per kWh betaalt.
• Laad bij een dynamisch energiecontract waar mogelijk tijdens goedkope uren.
• Controleer het tarief voordat je een openbare laadsessie start.
• Vergelijk laadpassen en apps bij laadpunten die je vaak gebruikt.
• Gebruik snelladen vooral wanneer de snelheid onderweg voor jou waarde heeft.
• Bereken of een snellaadabonnement zichzelf bij jouw gebruik terugverdient.
• Laat abonnementen die je niet meer gebruikt niet onnodig doorlopen.
• Houd je verbruik in de gaten: iedere kWh die je niet verbruikt hoef je ook niet te kopen.

Vooral dat laatste wordt soms vergeten. Een verschil van een paar cent in laadtarief is interessant, maar het verschil tussen bijvoorbeeld 16 en 22 kWh verbruik per 100 kilometer kan minstens zo belangrijk zijn voor je uiteindelijke kilometerkosten.

Meer over laadkosten en laden

Wil je verder rekenen of één onderdeel uitgebreider bekijken? Lees dan verder in de EVKompas-gidsen over laden, laadpassen en laadkosten.