Vakantie met een elektrische auto: route, laden en praktische tips

Bereid je EV-vakantie vooraf voor

Bij een lange buitenlandse rit is het verstandig om vooraf iets beter naar je route te kijken dan bij een normale rit in Nederland. Zeker wanneer je naar een gebied rijdt dat je niet kent.

Kijk niet alleen of er ergens onderweg laadpunten staan. Controleer vooral waar grotere snellaadlocaties liggen, welke laadnetwerken je waarschijnlijk tegenkomt, hoe je daar kunt betalen en welke alternatieven je hebt als een geplande stop niet uitkomt.

Ook de laadmogelijkheden rond je eindbestemming zijn belangrijk. Een route naar Zuid-Frankrijk kan onderweg uitstekend voorzien zijn van snelladers, terwijl de laadmogelijkheden rond een afgelegen vakantiehuis veel beperkter kunnen zijn.

Rijd niet blind: je hoeft niet iedere laadstop weken vooraf vast te leggen, maar bekijk voor vertrek wel je hoofdroute en controleer tijdens de vakantie iedere reisdag opnieuw wat je gaat rijden en waar je waarschijnlijk kunt laden.

Dat geldt ook wanneer de navigatie van je auto automatisch laadstops kan plannen. Zo'n systeem kan ontzettend handig zijn, maar omstandigheden veranderen. Een andere route, drukte, weer, een defect laadstation of een spontane omweg kan betekenen dat een ander plan handiger wordt.

Plan logische laadstops

Op lange snelwegritten zijn grote snellaadlocaties met meerdere laadpunten meestal prettiger dan één losse snellader. Is één laadpunt bezet of defect, dan zijn er bij een groot laadstation meer alternatieven.

Probeer laden bovendien te combineren met pauzes die je toch al wilt nemen. Even naar het toilet, koffie drinken, lunchen of de benen strekken kost ook tijd wanneer je met een benzine- of dieselauto reist. Als de auto ondertussen wordt opgeladen, hoeft een laadstop nauwelijks als verloren tijd te voelen.

Routeplanner gebruiken of zelf je laadstops kiezen

Veel moderne elektrische auto's kunnen automatisch laadstops aan een lange route toevoegen. Dat is handig, maar je hoeft je reis niet volledig door de routeplanner van de auto te laten bepalen.

Je kunt ook zelf bekijken welke snellaadstations logisch op je route liggen en vervolgens van laadstop naar laadstop navigeren. Misschien kies je liever een groot laadstation met veel laadpunten, een aanbieder waar je voordelig kunt laden of gewoon een locatie waar je prettig kunt lunchen of naar het toilet kunt.

Let wel op accuvoorverwarming. Bij sommige elektrische auto's wordt de accu automatisch voorbereid op snelladen wanneer je via de navigatie naar een geschikte snellader rijdt. Dat kan helpen om bij aankomst een hoger laadvermogen te halen. Controleer hoe dit bij jouw auto werkt.

Kies wat voor jou werkt: laat je auto de volledige route plannen of kies zelf je laadstops. Het belangrijkste is dat je vooraf weet waar je ongeveer wilt laden en voldoende alternatieven achter de hand hebt.

Houd rekening met verschillen tussen landen

De ervaring met elektrisch rijden kan per land en regio behoorlijk verschillen. Nederland heeft een uitgebreid laadnetwerk en ook in verschillende Scandinavische landen is elektrisch rijden sterk ingeburgerd. Daardoor zijn laadmogelijkheden daar op veel plekken relatief makkelijk te vinden.

Dat betekent niet dat je overal in Europa dezelfde laaddekking kunt verwachten. In landen of regio's waar elektrisch rijden minder ver ontwikkeld is, kunnen laadstations verder uit elkaar liggen. Ook het aantal snelladers per locatie, de beschikbare betaalmethoden en informatie in apps kunnen verschillen.

Een reis door Nederland, Denemarken of Noorwegen kan daardoor een andere voorbereiding vragen dan een rit door een gebied waar veel minder laadpunten beschikbaar zijn. Reis je bijvoorbeeld richting delen van de Balkan, zoals Albanië, controleer dan vooraf extra goed welke laadmogelijkheden er langs je route en op je bestemming zijn.

Kijk bovendien niet alleen naar het land als geheel. Een drukke snelwegcorridor kan uitstekend voorzien zijn van snelladers, terwijl je honderd kilometer verderop in een dunbevolkt gebied veel minder keuze hebt.

Hoe minder laadmogelijkheden, hoe belangrijker je buffer: plan in gebieden met weinig laders niet alsof er iedere twintig kilometer een alternatief staat. Controleer vooraf waar je volgende betrouwbare laadmogelijkheid is.

Slim snelladen onderweg

Tijdens een lange rit is het meestal niet slim om iedere laadstop tot 100% door te laden. Een elektrische auto laadt bij een relatief lege accu veel sneller dan wanneer de accu bijna vol is. Naarmate de accu voller raakt, verlaagt de auto het laadvermogen.

Vooral richting en boven ongeveer 80% loopt de laadsnelheid flink terug. De auto doet dit onder andere om de accu te beschermen. Daardoor kunnen de laatste procenten naar 100% relatief veel tijd kosten.

Tijdens een lange vakantierit is het daarom meestal veel efficiënter om ergens rond 70 of 80% weer te vertrekken en later opnieuw kort te snelladen. Blijven wachten tot 100% terwijl het laadvermogen inmiddels sterk is teruggelopen, levert je relatief weinig extra bereik per minuut op.

Natuurlijk is 80% geen magische grens waar je nooit overheen mag. Heb je extra bereik nodig omdat de volgende goede laadmogelijkheid ver weg ligt, dan laad je gewoon verder. Kijk vooral hoeveel energie je nodig hebt voor het volgende deel van je reis.

Praktische regel voor lange ritten: laad snel zolang je auto een hoog laadvermogen haalt en vertrek weer zodra je voldoende energie hebt voor het volgende traject. Boven ongeveer 80% wordt wachten bij een snellader meestal steeds minder interessant.

Mag je tijdens een vakantie vaak snelladen?

Misschien heb je gehoord dat je een elektrische auto beter niet te vaak kunt snelladen omdat dit slecht zou zijn voor de accu. Daar hoef je tijdens een vakantierit niet krampachtig mee om te gaan.

Een moderne elektrische auto bewaakt tijdens het snelladen onder andere de temperatuur en laadstatus van de accu en past het laadvermogen aan wanneer dat nodig is. Regelmatig snelladen tijdens lange ritten hoort gewoon bij het gebruik waarvoor een EV is ontworpen.

Veelvuldig snelladen kan op de zeer lange termijn meer invloed op accudegradatie hebben dan rustig AC-laden onder gunstige omstandigheden. Dat betekent alleen niet dat je tijdens een vakantie bewust uren bij langzame laadpalen hoeft te staan om je accu te sparen.

Rijd je honderden kilometers over de snelweg, dan is een snellader juist bedoeld om in korte tijd voldoende energie toe te voegen en weer verder te rijden. Gebruik hem daar dus ook voor.

Snelladen is geen noodoplossing: tijdens lange ritten kun je gewoon meerdere keren achter elkaar snelladen. Volg eventuele specifieke laadadviezen van de fabrikant van jouw auto, maar maak van een vakantierit geen tocht langs langzame AC-laders alleen uit angst voor accuschade.

Je auto bepaalt mede hoe snel je kunt laden

Een laadpaal waarop bijvoorbeeld 300 kW staat betekent niet automatisch dat jouw auto ook met 300 kW zal laden. Iedere elektrische auto heeft een maximaal laadvermogen en een eigen laadcurve.

Ook de laadstatus, accutemperatuur en omstandigheden hebben invloed. Kijk bij een vakantierit daarom niet alleen naar de actieradius van een EV, maar ook naar hoe snel de auto tijdens een lange rit weer voldoende energie kan bijladen.

Meer hierover lees je bij snelladen met een elektrische auto.

Laadpassen, apps en betalen in het buitenland

Vertrouw tijdens een buitenlandse reis liever niet volledig op één laadpas. Een pas die in Nederland vrijwel overal werkt, hoeft niet bij iedere buitenlandse laadpaal dezelfde dekking of hetzelfde tarief te bieden.

Neem daarom bij voorkeur een tweede betaalmogelijkheid mee. Dat kan een extra laadpas zijn, maar ook een app van een laadnetwerk of directe betaling met een betaalkaart wanneer het laadpunt dat ondersteunt.

Grote snellaadnetwerken kunnen daarnaast hun eigen app, account of abonnement aanbieden. Dat kan tijdens een vakantie interessant zijn wanneer je verwacht meerdere keren bij hetzelfde netwerk te laden.

Kijk naar laadnetwerken langs je route

Bekijk vooraf welke grote snellaadnetwerken je onderweg waarschijnlijk tegenkomt. Ook Tesla Superchargers zijn op veel locaties toegankelijk voor elektrische auto's van andere merken. Controleer voor je reis welke locaties voor jouw auto beschikbaar zijn en welke voorwaarden daar gelden.

Kijk daarnaast naar aanbieders die juist in het land of de regio waar je rijdt veel laadstations hebben. Zie je onderweg of tijdens de voorbereiding steeds dezelfde aanbieder terugkomen, dan kan het handig zijn om de officiële app alvast te downloaden en een account aan te maken.

In Scandinavië kun je bijvoorbeeld aanbieders zoals Circle K tegenkomen, terwijl in andere Europese landen weer andere netwerken sterk vertegenwoordigd zijn. Een lokale aanbieder kan een interessant rechtstreeks tarief hebben en soms zijn er tijdelijke acties of aanbiedingen.

Je hoeft vooraf niet twintig laadapps te installeren. Kijk gewoon welke netwerken daadwerkelijk op jouw route en bestemming relevant zijn en zorg dat je daar indien nodig mee kunt laden.

Zorg voor een plan B: één werkende laadpas kan voldoende zijn totdat hij juist bij die ene belangrijke laadstop niet werkt. Een tweede pas, app of andere betaalmogelijkheid kan dan veel gedoe voorkomen.

Lees ook welke laadpas kiezen? en een elektrische auto opladen zonder laadpas.

Wat kost laden tijdens een EV-vakantie?

De prijs van snelladen verschilt niet alleen per aanbieder, maar ook per land, locatie en betaalmethode. Ga er daarom niet vanuit dat je tijdens een rondreis overal ongeveer hetzelfde bedrag per kWh betaalt.

In sommige landen of bij bepaalde netwerken kun je relatief gunstig snelladen, zeker wanneer een abonnement korting geeft. Bij andere aanbieders of in andere landen kunnen de tarieven duidelijk hoger liggen.

Ook binnen één land kunnen grote verschillen bestaan. De prijs die je betaalt via een laadpas van een andere aanbieder kan bovendien afwijken van het tarief in de eigen app van de laadexploitant.

Controleer daarom voordat je een sessie start wat laden met jouw gekozen betaalmethode kost. Zeker bij een grote vakantierit kunnen duidelijke prijsverschillen uiteindelijk behoorlijk oplopen.

Kan een tijdelijk abonnement voordelig zijn?

Sommige snellaadnetwerken bieden een abonnement waarmee het tarief per kWh lager wordt. Verwacht je tijdens één maand veel kilometers door bijvoorbeeld Frankrijk, Duitsland of Italië te rijden, dan kan zo'n abonnement zichzelf soms al tijdens de vakantie terugverdienen.

Maak wel je eigen rekensom. Deel de abonnementskosten door de korting per kWh om te bepalen hoeveel je ongeveer moet laden voordat het abonnement voordeliger wordt.

Omslagpunt abonnement:
abonnementskosten ÷ korting per kWh = aantal kWh waarna je de abonnementskosten hebt terugverdiend

Vergeet een tijdelijk abonnement na de vakantie ook niet op te zeggen wanneer je het thuis niet meer gebruikt.

Vergelijk de echte prijs: ga niet automatisch uit van "dit land is goedkoop" of "dat land is duur". Tarieven veranderen en verschillen per netwerk, abonnement en betaalmethode. Controleer de prijs die voor jouw route en betaalmethode geldt.

Maak van je vakantie geen wedstrijd om de goedkoopste kWh

Tarieven vergelijken kan tijdens een lange reis absoluut geld besparen. Zeker wanneer je veel snellaadt of met een abonnement een flinke korting krijgt. Maar je hoeft onderweg ook niet voor iedere paar cent per kWh kilometers om te rijden.

Stel dat een laadstation €0,05 per kWh duurder is en je daar 40 kWh laadt. Dan gaat het om €2 verschil. Als de duurdere locatie direct aan je route ligt, voldoende vrije laadpunten heeft en je er prettig pauze kunt houden, kan dat die twee euro tijdens een vakantie gemakkelijk waard zijn.

Kijk daarom niet alleen naar de laagste prijs. Betrouwbaarheid, locatie, beschikbaarheid, laadsnelheid en voorzieningen tellen onderweg ook mee. Een iets duurdere laadstop kan uiteindelijk gewoon de betere keuze zijn.

Het is tenslotte vakantie: voorkom onnodig hoge laadkosten, maar ga niet achter iedere cent per kWh aan. Een snelle, betrouwbare en goed gelegen laadstop is onderweg ook iets waard.

Actieradius tijdens een vakantierit

De actieradius die je tijdens dagelijks verkeer gewend bent, kan op vakantie veranderen. Lange stukken snelweg worden vaak met hogere constante snelheden gereden en de auto is mogelijk zwaarder beladen dan normaal.

Ook tegenwind, regen, temperatuur en hoogteverschillen kunnen invloed hebben. Een auto die thuis onder gunstige omstandigheden 17 kWh per 100 kilometer gebruikt, kan tijdens een snelle en zwaar beladen vakantierit duidelijk meer energie nodig hebben.

Plan daarom niet blind met de officiële WLTP-actieradius. Kijk onderweg naar je werkelijke verbruik en vooral naar de voorspelde laadstatus bij aankomst.

Vertrekken met een volle accu

Voor dagelijks gebruik hoef je een EV niet voor iedere rit volledig op te laden. Voor een lange vakantierit kan vertrekken met een hoge laadstatus of 100% juist wel handig zijn: je gebruikt de beschikbare accucapaciteit dan voor het eerste lange traject.

Volg daarbij de laadadviezen van de fabrikant van jouw auto. Kun je thuisladen, dan kun je het laden eventueel zo plannen dat de auto rond het moment van vertrek de gewenste laadstatus bereikt.

Meer over de factoren die je bereik bepalen lees je bij actieradius van een elektrische auto.

Met een elektrische auto door de bergen

Een bergpas kan je voorspelde bereik behoorlijk laten veranderen. Bergop moet de auto veel energie gebruiken om hoogte te winnen. Daardoor kan het accupercentage tijdens een lange klim sneller dalen dan je gewend bent.

Bergaf gebeurt deels het tegenovergestelde. Tijdens het vertragen kan een elektrische auto via regeneratie een deel van de bewegingsenergie terugwinnen en weer in de accu opslaan.

Je krijgt natuurlijk niet alle energie terug die tijdens de klim is gebruikt. Wel betekent het dat een forse daling van je voorspelde bereik tijdens een klim niet automatisch betekent dat je over de hele route hetzelfde hoge verbruik houdt.

Kijk vooruit op bergroutes: hoogteverschil kan veel invloed hebben op het tijdelijke verbruik. Gebruik waar mogelijk een routeplanner die rekening houdt met hoogteverschillen en houd voldoende reserve aan.

Dakkoffer, fietsen, aanhanger of caravan

Op vakantie neem je vaak meer mee dan tijdens dagelijks gebruik. Extra gewicht heeft invloed op het verbruik, maar vooral extra luchtweerstand kan op hoge snelheid een groot verschil maken.

Een dakkoffer, fietsen op of achter de auto en andere uitstekende bagage kunnen het energieverbruik verhogen. Houd er daarom rekening mee dat je actieradius lager kan uitvallen dan tijdens een normale snelwegrit zonder vakantiebagage.

Met een caravan of aanhanger

Trek je een caravan of zware aanhanger, dan kan het energieverbruik aanzienlijk toenemen. Plan je laadstops daarom op basis van het werkelijke verbruik met de combinatie en niet op basis van het bereik dat je zonder aanhanger gewend bent.

Controleer uiteraard eerst of jouw elektrische auto de betreffende aanhanger of caravan mag trekken en welk trekgewicht is toegestaan.

Houd daarnaast rekening met de inrichting van laadstations. Niet iedere snellaadplek is zo ontworpen dat je gemakkelijk met een aangekoppelde caravan kunt laden. Soms zul je de caravan eerst moeten afkoppelen.

Met caravan op reis? kijk niet alleen waar de snelladers staan, maar indien mogelijk ook hoe de laadlocatie is ingericht. Dat kan onderweg veel gedoe besparen.

Wat als een laadstation druk of defect is?

Op populaire reisdagen kunnen snellaadstations druk zijn. Vooral langs bekende vakantieroutes kan het voorkomen dat meerdere auto's tegelijk willen laden.

Daarom zijn locaties met veel laadpunten aantrekkelijk. Als één laadpunt niet werkt of bezet is, zijn er meer mogelijkheden om alsnog snel te laden.

Rijd bovendien niet met je laatste paar procent naar één geïsoleerde laadpaal zonder alternatief binnen bereik. Hoe lager je laadstatus wordt, hoe belangrijker het is dat je weet welke uitwijkmogelijkheden je nog hebt.

Blijkt onderweg dat je geplande locatie erg druk, buiten gebruik of onbereikbaar is, zoek dan op tijd een alternatief. Wacht daar niet mee totdat de accu vrijwel leeg is.

Reserve geeft vrijheid: je hoeft niet met een enorme buffer rond te rijden, maar voldoende energie om een alternatieve laadlocatie te bereiken maakt een onverwachte storing vooral vervelend in plaats van problematisch.

Laden bij hotel, camping of vakantiehuis

Kun je op je bestemming laden, dan wordt een EV-vakantie vaak aanzienlijk makkelijker. De auto staat bij een hotel, camping of vakantiehuis meestal urenlang stil. Dat is een ideaal moment om energie bij te laden.

Ga er alleen niet automatisch vanuit dat een accommodatie met een laadpunt altijd precies biedt wat jij verwacht. Controleer vooraf wat er daadwerkelijk beschikbaar is.

Hoeveel laadpunten zijn er?
Zijn ze uitsluitend voor gasten?
Kun je of moet je een laadplek reserveren?
Wat is het laadvermogen?
Heb je je eigen Type 2-laadkabel nodig?
Hoe betaal je voor het laden?
Wat kost laden?
Mag de auto na het laden blijven staan?

Vooral bij een hotel met maar één of twee laadpunten kan het verstandig zijn vooraf te informeren. "Er is een laadpaal" betekent niet automatisch dat die bij aankomst vrij is.

Laden via een gewoon stopcontact

Bij een vakantiehuis of camping kan soms de vraag ontstaan of je de auto via een gewoon stopcontact kunt opladen. Doe dit niet zomaar omdat er toevallig ergens een stopcontact beschikbaar is.

Vraag toestemming aan de eigenaar of beheerder en controleer of de aansluiting geschikt is voor langdurige belasting. Gebruik alleen geschikte laadapparatuur en volg de voorschriften van je auto en laadapparatuur.

Kan laden bij de accommodatie niet, kijk dan naar openbare laadpunten in de omgeving. Een laadpunt bij een supermarkt, parkeergarage, restaurant of bezienswaardigheid kan tijdens je verblijf net zo handig zijn.

Plan ook je dagritten tijdens de vakantie

De heenreis is niet het enige moment waarop je over laden hoeft na te denken. Ook op je bestemming is het verstandig om per dag even te kijken wat je van plan bent.

Ga je morgen 250 kilometer door een dunbevolkt gebied rijden? Dan kan het handig zijn de avond ervoor extra te laden. Rijd je alleen twintig kilometer naar een dorp en terug, dan is dat misschien helemaal niet nodig.

Kijk daarom iedere avond of ochtend kort naar de volgende reisdag: hoeveel kilometer verwacht je te rijden, waar zijn laadmogelijkheden en met welke laadstatus wil je ongeveer vertrekken?

Laden kun je op vakantie bovendien vaak combineren met iets wat je toch doet. Tijdens een stadsbezoek, museum, lunch, boodschappen of wandeling staat de auto soms uren stil. Een normale openbare laadpaal kan dan veel handiger zijn dan later speciaal naar een snellader rijden.

Vijf minuten vooruitkijken kan veel gedoe besparen: je hoeft je hele vakantie vooraf niet dicht te plannen. Controleer gewoon per reisdag je route en laadmogelijkheden, vooral wanneer je naar een onbekend of dunner voorzien gebied rijdt.

Checklist voor een vakantie met de elektrische auto

Controleer dit voor vertrek

Bekijk je hoofdroute en belangrijke snellaadlocaties.
Controleer of je laadpassen langs de route bruikbaar zijn.
Zorg voor minimaal één extra betaalmogelijkheid.
Installeer relevante laadapps en log vooraf in.
Kijk welke lokale laadnetwerken op je route veel voorkomen.
Controleer laadtarieven en eventuele interessante abonnementen.
Neem je Type 2-laadkabel mee.
Controleer de laadmogelijkheden bij je accommodatie.
Bekijk alternatieve laadlocaties voor belangrijke trajecten.
Controleer bandenspanning en belading van de auto.
Houd rekening met extra verbruik door dakkoffer, fietsen, caravan of aanhanger.
Leg laadpassen en laadkabel zo neer dat je er onderweg makkelijk bij kunt.

Controleer tijdens de vakantie per reisdag

Hoeveel kilometer ga je ongeveer rijden?
Met welke laadstatus vertrek je?
Wat doet het weer en wat kan dat met je verbruik doen?
Waar liggen de belangrijkste laadmogelijkheden?
Heb je een alternatief als een belangrijke laadstop niet beschikbaar is?
Kun je laden combineren met een pauze of activiteit?

Meer over elektrisch rijden op vakantie

Een EV-vakantie wordt vooral makkelijker wanneer je weet hoe actieradius, snelladen, laadpassen en laadkosten werken. Lees daarom ook deze EVKompas-gidsen.